Καινοτομίες στον τουρισμό καταδύσεων αναψυχής – Ανάπτυξη εξειδικευμένων καταδυτικών πάρκων

Η συνήθης δραστηριότητα της κατάδυσης είναι να βάλεις τι μπουκάλες και τον εξοπλισμό σου και να βουτήξεις, κατά προτίμηση (και για λόγους ασφαλείας) με παρέα, να δείς τον υποβρύχιο βυθό, τους ζώντες οργανισμούς του, την υποθαλάσσια γεωμορφολογία (υφάλους, κοράλλια, χλωρίδα, σπήλαια, κλπ), και ακόμη και κομμάτια από βυθισμένα κατάλοιπα του πολιτισμού μας (κουφάρια σκαφών, ναυάγια, πολεμικά πλοία, υπόλοιπα αρχαίων οικισμών … ακόμη και σκουπίδια). Διαφορετική όμως και πιο καινοτόμα είναι η υποβρύχια περιήγηση σε προστατευμένους υποθαλάσσιους χώρους, που μπορεί να περιλαμβάνουν ειδικά υποθαλάσσια αξιοθέατα, με ειδικές τεχνικές, με προσδιορισμένες διαδρομές για την ανάδειξη των χαρακτηριστικών τους, και με ειδικές ξεναγήσεις για τις υποβρύχιες μοναδικότητες, όπως γίνονται σε εξειδικευμένα «υποβρύχια καταδυτικά πάρκα».
Η διεθνής αλλά και η ευρωπαϊκή πρακτική αποδεικνύει ότι τα «υποβρύχια καταδυτικά πάρκα» εύκολα γίνονται πόλοι έλξης της διεθνούς οικογένειας των αυτοδυτών και επειδή η κατάδυση μπορεί να γίνεται σε 12-μηνη βάση, μπορούν επίσης να αποτελέσουν και έναυσμα για την ενίσχυση της προσπάθειας και της δηλωμένης Κυβερνητικής στρατηγικής για την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Ο αριθμός των πιστοποιημένων αυτοδυτών σε όλο τον κόσμο ξεπερνά τα 24 εκατομμύρια και αυξάνεται κατά 1,3 εκατομμύρια κάθε χρόνο. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Καταδύσεων (European Underwater Federation), στην Ευρώπη ζουν 3,5 εκατομμύρια αυτοδύτες, από τους οποίους το 70% επιλέγουν τη Μεσόγειο και ξοδεύουν τουλάχιστον 2 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο στις «υποθαλάσσιες εξορμήσεις» τους που μπορούν να γίνονται χωρίς ή και με τη βοήθεια τεχνικού εξοπλισμού υποβρύχιας μετακίνησης.

Η δραστηριότητα των καταδύσεων αναψυχής εντάσσεται στις «ειδικές – εναλλακτικές» μορφές τουρισμού, που οι ελληνικές κυβερνήσεις τις τελευταίες δεκαετίες περιλαμβάνουν στις εξαγγελίες και άξονες της τουριστικής αναπτυξιακής στρατηγικής, που συχνά μένει πίσω στην υλοποίηση.

Τα καταδυτικά πάρκα είναι μικρής έκτασης θαλάσσιες περιοχές, στις οποίες απαγορεύεται κάθε είδους αλιεία, ενώ επιτρέπεται μόνο η ελεγχόμενη δραστηριότητα των καταδύσεων αναψυχής. Πρακτική είναι η μικρή έκτασή τους, που κυμαίνεται από ένα έως δύο τετραγωνικά χιλιόμετρα και το βάθος τους που φτάνει έως τα 50 μέτρα.

Παγκοσμίως λειτουργούν περισσότερα από 80 οργανωμένα καταδυτικά πάρκα και 15 Υποβρύχια Μουσεία, ενώ σε δύο περιπτώσεις τα καταδυτικά πάρκα είναι αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, όπως στο Ισραήλ, το υποθαλάσσιο αρχαίο λιμάνι στην Καισάρεια, και στην Μπάια της Ιταλίας, νότια από την Νάπολη, που καλύπτει έναν υποβρύχιο οικισμό που καταποντίστηκε λόγω σεισμού, και λειτουργεί από το 2007.

Χαρακτηριστικό επίσης, επιτυχημένο τουριστικό παράδειγμα, το Καταδυτικό Πάρκο στα νησιά Medes της Ισπανίας, που δέχεται σχεδόν 1500 δύτες ημερησίως και πρόσφατα οι διαχειριστές είχαν βάλει όριο ημερήσιας χωρητικότητας για να μην επιβαρύνεται το υποθαλάσσιο περιβάλλον.
Η Μάλτα έχει γίνει διεθνής καταδυτικός προορισμός, με περισσότερες από 30 ποντίσεις μικρών και μεγάλων «κουφαριών πλοίων» για να δημιουργήσει καταδυτικές θέσεις. Στην Κύπρο, όπου εκτιμάται ότι το ναυάγιο της «Ζηνοβίας» έξω από την Λάρνακα δέχεται περισσότερους από 50.000 επισκέπτες, ο Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού έχει αποκτήσει δύο «κουφάρια πλοίων» για πόντιση, για να δημιουργήσει καταδυτικές θέσεις.

Ενώ η Ελλάδα έχει πλούσιο υποθαλάσσιο περιβάλλον, που περιμένει την αξιοποίηση του για την ανάπτυξη του καταδυτικού τουρισμού, με ναυάγια, πολεμικά πλοία, αεροσκάφη, ακόμη και ενάλια αρχαία, η γειτονική μας Τουρκία, βάζει σε εφαρμογή πρακτικές λύσεις για την ανάδειξη της ως του πρώτου καταδυτικού προορισμού στην ανατολική Μεσόγειο, θέση που δικαιωματικά θα ανήκε στην Ελλάδα. Ήδη δημοσιοποιείται ευρέως ότι οι τουρκικές Αρχές βύθισαν ένα A300 Airbus, ανοιχτά των ακτών του Αιγαίου με στόχο την προσέλκυση περισσότερων τουριστών, στο Κουσάντασι, ουσιαστικά απέναντι από την Σάμο.


Επίδαυρος – Βυθισμένη Πολιτεία

Το αεροπλάνο μήκους 54 μέτρων βυθίστηκε με στόχο τη δημιουργία ενός τεχνητού υφάλου για καταδύσεις, κάτι που είναι ήδη γνωστό όχι μόνο στην Τουρκία αλλά και σε άλλες χώρες. Η βύθιση του αεροσκάφους λειτουργεί προσελκύοντας υδάτινη χλωρίδα και πανίδα και δημιουργώντας κατάλληλο περιβάλλον υποβρύχιας επίσκεψης για τους λάτρεις της κατάδυσης.
Κέντρο τουριστικής κατάδυσης είναι το Kas της νότιας ακτής του Αιγαίου, κοντά στην Αντάλυα, στην Τουρκία, σε απόσταση 4 ναυτικών μιλίων από το Καστελόριζο. Μεταξύ άλλων ενδιαφερόντων, στο Kas, σε σχετικά μικρό βάθος (17-26 μέτρα) οι δύτες μπορούν να απολαύσουν στο μεγαλείο του, ένα βυθισμένο αεροπλάνο DC 3. Γύρω του έχουν αναπτυχθεί σχεδόν 50 διαφορετικές καταδυτικές τοποθεσίες, και λειτουργούν πολλά καταδυτικά κέντρα.
Γίνονται προσπάθειες και στην Ελλάδα, όπως η πρόσφατη πρόταση (για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση) για την δημιουργία ενός εξειδικευμένου θαλάσσιου καταδυτικού πάρκου με προσδιοριζόμενες υποθαλάσσιες διαδρομές (underwater trails), στην περιοχή της νήσου Γυάρου, από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου – Διατμηματικό Πρόγραμμα Τουρισμού, την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης WWF και το Επιμελητήριο Κυκλάδων. Το νομοθετικό πλαίσιο είναι σήμερα επαρκές για την οριοθέτηση «προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών» αν και μπορεί να συμπληρωθεί για να διευκολύνει την αναπτυξιακή προσπάθεια.
Στην Ελλάδα υπάρχει ενδιαφέρον και από τις περιφερειακές και δημοτικές αυτοδιοικήσεις (Περιφέρεια Αττικής για μεγάλο υποβρύχιο πάρκο στην ανατολική ακτή της Αττικής, Περιφέρεια Θεσσαλίας για υποβρύχιο πάρκο στις Σποράδες, Δήμος Καλύμνου, Δήμος Αγίου Νικολάου, Λασίθι, και άλλοι), και έχουν ανακοινωθεί πρωτοβουλίες, αλλά αναμένεται η υλοποίηση τους.
Στην Ελλάδα λειτουργούν πιστοποιημένα περισσότερα από 250 καταδυτικά κέντρα που ήδη εξυπηρετούν αυτοδύτες και οι εκτιμήσεις της πελατειακής αγοράς κυμαίνονται από ελάχιστο 250.000 έως και 500.000, όμως, όπως και για άλλες ειδικές – εναλλακτικές μορφές δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία.
Η λειτουργία εξειδικευμένων θαλάσσιων καταδυτικών πάρκων δεν είναι καινούργια ιδέα, ήδη λειτουργούν σε άλλες χώρες, και είναι κρίμα που η Ελλάδα, με τόσο μεγάλη θαλάσσια περιοχή, βρίσκεται τόσο πίσω.

Η Ελλάδα έχει και τις δυνατότητες να δημιουργήσει και μοναδικού ενδιαφέροντος αρχαιολογικά υποβρύχια πάρκα. Περιοχές όπως η Δοκός, στον Αργοσαρωνικό, το Παυλοπέτρι στην Λακωνία, η Παλαιά – Αρχαία – Επίδαυρος, η Ζάκυνθος, και άλλες, έχουν ενάλια αρχαιολογικά ευρήματα σε μικρά βάθη που εύκολα θα μπορούσαν να είναι η βάση για την ανάπτυξη δικτύου ενάλιων αρχαιολογικών πάρκων.

dive1
Στη φωτογραφία του Rico Besserdich το βυθισμένο αεροσκάφος στο Kas Τουρκίας

Ο Χρήστος Πετρέας είναι εμπειρογνώμων – ερευνητής – σύμβουλος τουριστικής και περιφερειακής ανάπτυξης και μάρκετινγκ. Επίσης είναι Special Features Editor του TravelDailyNews Media Network. 
 
Πηγή: TravelDailyNews
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s